Dëgjo më shumë se ç'pret: mësime nga një drekë e gjatë me familjen

Të ka ndodhur me siguri: kthehesh nga një drekë e gjatë me të afërmit dhe në rrugë të kujtohet se ke folur pothuajse gjithë kohën. Ke treguar për punën, ke thënë mendimin për çdo gjë, ke qeshur me historitë e tua. Dhe vëllai yt, që kishte diçka të rëndësishme për të thënë, e tha vetëm në fund, me gjysmë zëri, kur po ngriheshit nga tavolina.

Kjo nuk të bën njeri të keq. Të bën njeri si shumica. Dëgjimi është nga ato aftësi që të gjithë mendojnë se i kanë dhe pak veta i stërvitin. Ky shkrim nuk është një leksion mbi „dëgjimin aktiv“, por disa gjëra praktike që mund t'i provosh në bisedën e radhës.

Pse flasim më shumë se ç'duam

Para se të ndryshosh zakonin, ia vlen të dish nga vjen. Tre shkaqe të zakonshme:

• Heshtja na bën të pasigurt. Dy sekonda pa zë ndihen si dhjetë. Dikush duhet ta mbushë, dhe zakonisht jemi ne.
• Mendojmë se të ndihmosh do të thotë të japësh zgjidhje. Mikja të thotë se është e lodhur nga puna dhe ti fillon menjëherë me këshilla. Shpesh ajo nuk kërkonte zgjidhje, kërkonte që dikush ta dëgjonte deri në fund.
• Nervozizmi. Disa njerëz flasin shumë jo nga mendjemadhësia, por sepse zëri i tyre i mban të qetë. Kur të bëhet e vështirë të heshtësh, shpesh frika është shkaku, jo dëshira për t'u dukur.

Kur e di cili prej të tre je ti, ndryshimi bëhet më i lehtë: nuk lufton një karakter, ndryshon një refleks.

Mendja ecën më shpejt se goja

Ka një arsye pse dëgjimi është i vështirë. Ndërsa tjetri flet, mendja jote ka kohë të tepërt. Atë kohë e mbushim me përgatitjen e përgjigjes, me gjykime, me kujtime të vetat, ose me një shikim të fshehtë te telefoni. Pastaj kur është radha jonë, nuk kemi dëgjuar gjysmën e asaj që u tha.

Zgjidhja nuk është të ndalosh mendjen. Është t'i japësh punë tjetër: ta përdorësh hapësirën për të vënë re se çfarë po thotë tjetri, si e thotë dhe çfarë po e lë pa e thënë.

Katër mënyra për ta stërvitur

Pauzë para përgjigjes

Kur tjetri mbaron, numëro ngadalë deri në tre. Do të të duket e çuditshme. Por shpesh në atë pauzë ai shton diçka më të vërtetë se gjithçka që tha më parë. Njerëzit e kanë zakon ta thonë gjënë më të rëndësishme në fund, kur ndiejnë se kanë hapësirë.

Pyet çfarë pret ai nga ti

Besa të tregon se është grindur me shoqen. Në vend që të nxitosh me një mendim, pyete thjesht: „Do ta mendojmë bashkë, apo do vetëm të flasësh?“ Pyetja merr dy sekonda dhe e shpëton bisedën nga një keqkuptim i gjatë. Shumica e njerëzve e vlerësojnë që e pyet.

Pyetje që nuk kanë përgjigje „po“ ose „jo“

„Çfarë të bëri përshtypje më shumë?“ ose „Si ndjehesh tani, kur e tregon?“ hapin më shumë se „A u mërzite?“. Pyetja e mirë nuk është ajo që tregon se ti je i zgjuar, por ajo që i lë tjetrit hapësirë të kuptojë çfarë mendon vetë.

Përsërite me fjalët e tua

Para se të japësh mendimin, thuaj shkurt çfarë ke kuptuar: „Pra ke frikë se do të të ngarkojnë me më shumë punë, kështu?“ Nëse e ke kapur gabim, e korrigjon menjëherë. Nëse e ke kapur drejt, tjetri ndjen se u dëgjua, dhe kjo e qetëson vetvetiu.

Heshtja nuk është njëlloj me mospërfshirjen

Të dëgjosh nuk do të thotë të ulesh si mur. Një kokë që lëviz, një „hë“ i vogël, një pyetje pas një historie, tregojnë që je aty. Dëgjimi i mirë ka ritëm. Është më shumë si të mbash derën hapur: tjetri e di që mund të hyjë.

Ka edhe raste kur duhet të flasësh: kur e di diçka që tjetrit i duhet, kur dikush është në rrezik, kur të kërkojnë mendim. Qëllimi nuk është të bëhesh i heshtur, por të flasësh kur ka vend.

Çfarë të pengon pa e vënë re

Disa zakone e prishin dëgjimin pa e kuptuar. Telefoni mbi tavolinë, edhe i heshtur, i thotë tjetrit se vëmendja jote është e ndarë. Fjalia e përfunduar për tjetrin, edhe me mirëdashje, i merr fjalën nga goja. Historia „edhe mua më ka ndodhur“ i kthen bisedën te ti përpara se ai të ketë mbaruar. Nuk është gabim i madh çdo herë, por kur përsëritet, njerëzit pushojnë së treguari.

Një rregull i vogël ndihmon: mbaje telefonin në xhep dhe pas një tregimi të tjetrit bëj një pyetje para se të thuash çfarë të ka ndodhur ty. Nëse historia jote ka vërtet vend, do ta ketë edhe pas pyetjes.

Një provë për këtë javë

Zgjidh një bisedë në ditë, për shembull kafen e mëngjesit me kolegun ose telefonatën me nënën, dhe vendos që aty ti flet më pak se gjysmën e kohës. Pas bisedës, shkruaj një gjë që nuk e dije para saj. Pas një jave do të kesh një listë të vogël, dhe do të çuditesh sa shumë kanë për të të treguar njerëzit e tu.

Nëse të pëlqen të lexosh më shumë për temën, ka libra që merren me të. You're Not Listening e Kate Murphy-t shpjegon pse dëgjojmë kaq keq dhe çfarë humbasim. Te The 7 Habits of Highly Effective People e Stephen Covey-t, zakoni „kërko të kuptosh para se të të kuptojnë“ është pikërisht kjo ide. Në Sofia mund t'i lexosh të dy si përmbledhje, të shohësh se cili të flet dhe pastaj të vendosësh nëse e do librin e plotë.

Në fund

Njerëzit e kujtojnë më pak çfarë u the dhe më shumë si u ndien kur ishin me ty. Kur dikush ndjen se ka kohë dhe vend për të folur me ty, të jep një gjë që fjalët e tua të mençura rrallë e japin. Fillo me një pauzë. Është e vogël, por mjafton për të nisur.