Kur dashuria afrohet, ti largohesh: frika nga lidhja e përhershme

Imagjino këtë situatë. Ke takuar dikë që të pëlqen vërtet. Kanë kaluar disa muaj të mirë, me biseda të gjata dhe pa grindje të mëdha. Pastaj ky person të fton të planifikoni një udhëtim për verën, dhe diçka brenda teje shtrëngohet. Fillon të vërejsh gjëra të vogla që të bezdisin: mënyrën si qesh, vonesat, zakonin për të të ndërprerë. Pas pak javësh e ke mbyllur gjithçka dhe po e bind veten se thjesht nuk ishte njeriu i duhur.

Nëse kjo të duket e njohur, nuk je njeri pa zemër. Shumë njerëz e kalojnë të njëjtin rreth dhe shpesh nuk e dinë pse. Ky shkrim të jep një hartë të vogël: nga vjen kjo frikë, si e dallon dhe çfarë mund të bësh që të mos vendosë ajo për ty.

Kur afërsia fillon të ndihet si rrezik

Frika nga lidhja e përhershme rrallë ka të bëjë me një datë martese ose me një çelës të përbashkët. Më shpesh ka të bëjë me atë që vjen bashkë me to: dikush të njeh thellë, ti varesh pak prej tij dhe e di se mund ta humbasësh. Për disa njerëz ky rrezik ndihet aq i madh sa e shmangin që në fillim, edhe kur e duan vërtet personin përballë.

Prandaj ikja shpesh merr trajtën e arsyeve që tingëllojnë të arsyeshme. „Nuk jam gati.“ „Kam shumë punë tani.“ „Ndoshta nuk jemi për njëri-tjetrin.“ Nganjëherë këto fjali janë të vërteta. Por kur i përsërit në çdo marrëdhënie, me një person tjetër çdo herë, ia vlen të pyesësh veten nëse arsyeja është jashtë teje apo brenda teje.

Nga vjen zakonisht

Nuk ka një shkak të vetëm, dhe asnjë shkrim nuk mund të të thotë me siguri cili është i yti. Këto janë disa rrugë që ndeshen shpesh:

• Një dhimbje e mëparshme. Një ndarje që të theu, një tradhti, një njeri që iku pa shpjegim. Mendja nxjerr mësimin më të thjeshtë: mos u afro aq shumë sa të të dhembë.
• Shembulli që pate në shtëpi. Nëse prindërit grindeshin vazhdimisht ose u ndanë keq, mund të kesh arritur në përfundimin se lidhja e gjatë do të thotë vuajtje.
• Frika se do ta humbasësh veten. Disa njerëz e ndiejnë dashurinë si një kërkesë për t'u bërë dikush tjetër, ndaj e mbrojnë lirinë e tyre me çdo kusht.
• Kërkesa për përsosmëri. Nëse kërkon një person pa asnjë të metë, çdo e metë e vogël bëhet arsye për të ikur.
• Dashuria e paqëndrueshme në fëmijëri. Kur mirësia e të rriturve vinte dhe shkonte pa ndonjë rregull, fëmija mëson të mos mbështetet te askush.

Asnjëra nga këto nuk është e meta jote. Janë mënyra që mendja gjeti për të të mbrojtur në një kohë kur nuk kishte mjete të tjera. Problemi është se mbrojtja vazhdon edhe kur rreziku nuk është më aty.

Si duket në jetën e përditshme

Ndonjëherë nuk është aq e qartë sa në shembullin e fillimit. Kjo frikë mund të marrë forma të buta:

• Të pëlqen fillimi, kur çdo gjë është e re, dhe humb interesin kur marrëdhënia bëhet e përditshme.
• Zgjedh njerëz që nuk mund të të japin gjithçka, sepse me ta nuk ka rrezik që të afrohesh shumë.
• I mban planet e tua të hapura për çdo rast, edhe kur po bën plane me dikë.
• Bie në mendime të zymta sa herë që ndodh diçka e mirë dhe e qëndrueshme.
• Ndien trupin të shtrënguar, një lloj ngushtimi në gjoks, kur dikush flet për të ardhmen e përbashkët.

Ky i fundit është i rëndësishëm. Frika nuk jeton vetëm në mendime. Trupi e ndjen para se ta thuash me fjalë, dhe kjo e bën të vështirë të mbash një bisedë të qetë.

Çfarë mund të bësh, pak nga pak

Nuk ndryshon brenda një nate dhe nuk ka nevojë të ndryshosh brenda një nate. Hapat më poshtë janë të vegjël me qëllim.

1. Emërtoje atë që po ndodh. Kur të shtrëngohet gjoksi, thuaj me vete: „Kjo është frika, jo fakti.“ Një ndjenjë e emërtuar bëhet më e vogël se një ndjenjë që të drejton pa e vënë re.
2. Prit para se të largohesh. Vendos një rregull të thjeshtë: asnjë ndarje e madhe brenda dy javëve nga një çast paniku. Pas dy javësh, nëse prapë e ndien se duhet të largohesh, ke vendosur nga qetësia, jo nga frika.
3. Shkruaj çfarë të bezdis vërtet. Bëj dy lista: gjërat që janë problem real dhe gjërat që filluan të të bezdisnin vetëm kur marrëdhënia u thellua. Shpesh e dyta është më e gjatë se pritej.
4. Thuaje me zë të lartë. Një fjali e sinqertë, si „Kur flasim për të ardhmen, më pushton një frikë që nuk e kuptoj fort“, ul tensionin shumë më tepër sesa ikja në heshtje.
5. Merr angazhime të vogla. Një darkë çdo të premte. Një udhëtim i shkurtër. Mësoje trupin se mund të qëndrosh afër dhe të ndihesh i sigurt.
6. Vër re çfarë ndodh kur nuk largohesh. Pas një çasti të vështirë që e ke kaluar pa ikur, ndalu dhe shiko: u prish diçka? Këto prova të vogla ndërtojnë besimin e brendshëm më mirë se çdo këshillë.

Kur ia vlen të flasësh me një specialist

Nëse modeli përsëritet vazhdimisht, nëse të shkakton shumë dhimbje ose nëse e di që buron nga diçka e rëndë në të kaluarën, një psikolog mund të të ndihmojë të shkosh më thellë se ç'mund të shkosh vetë. Kjo nuk do të thotë se je i prishur. Do të thotë që po i jep vetes të njëjtin kujdes që do t'i jepje një shoku.

Në Sofia gjen përmbledhje librash psikologjie dhe marrëdhëniesh që shpjegojnë lidhjet mes njerëzve. Leximi nuk zëvendëson një terapist, por shpesh të jep fjalët që të mungonin për ta kuptuar veten.

Nëse e do dikë që ka këtë frikë

Mund të jesh ti ai që qëndron në anën tjetër dhe pyet veten çfarë ke bërë keq. Zakonisht asgjë. Dy gjëra ndihmojnë më shumë se çdo arsyetim: mos e merr tërheqjen e tij si refuzim të plotë dhe mos e shtyj me presion për një përgjigje. Kur dikush ndihet i detyruar të afrohet, ikën më shpejt. Thuaji qartë çfarë të nevojitet ty dhe lëri kohë të përgjigjet. Në fund, ti ke nevojë për dikë që e zgjedh qëndrimin, jo për dikë që është i ngjitur me forcë.

Një fjalë e fundit

Frika nga lidhja e përhershme nuk është dënim i përjetshëm. Është një zakon i mësuar, dhe ajo që mësohet mund të zbutet. Ndoshta nuk do të bëhesh dikush që nuk ndien kurrë frikë. Por mund të bëhesh dikush që e ndien dhe prapë qëndron.