Nuk ke kohë të lexosh? Ndoshta është diçka tjetër

„Nuk kam kohë të lexoj.“ E kemi thënë të gjithë, dhe shpesh me të vërtetë e kemi menduar. Ditët janë të mbushura me punë, familje, rrugë, telefona që ndriçojnë. Por ka një gjë të çuditshme: i njëjti njeri që nuk gjen dot dhjetë minuta për një faqe libri mund të kalojë një orë duke parë video të rastësishme dhe të mos e ndiejë.

Kjo nuk është akuzë. Është një shenjë se fjalia „nuk kam kohë“ shpesh thotë diçka tjetër. Le ta shqyrtojmë, të shohim çfarë fsheh dhe si mund të gjesh kohë pa e prishur jetën.

Kur „nuk kam kohë“ do të thotë „nuk është në krye të listës“

Koha nuk gjendet; ndahet. Kur themi se nuk kemi kohë, shpesh duam të themi se leximi nuk po konkurron dot me gjërat e tjera. Dhe ai konkurrim nuk është i drejtë. Një njoftim në telefon kërkon vëmendje tani; një libër kërkon vëmendje, por premton diçka më vonë.

Fillimi i ndershëm është të pyesësh veten: a dua vërtet ta lexoj, apo e mendoj si detyrë? Nëse është detyrë që ke marrë nga turpi, do të mbetet gjithmonë e fundit. Nëse është dëshirë, ka shpresë.

Katër gjërat që fshihen pas fjalisë

• Lodhja. Në mbrëmje trupi është i shteruar dhe libri duket si punë e re. Problemi nuk është koha, por energjia.
• Pritjet e larta. Mendon se leximi i vërtetë është një orë e qetë me çaj dhe pa ndërprerje. Kjo orë nuk vjen kurrë, prandaj nuk lexon fare.
• Libri i gabuar. Po mundohesh me një libër që nuk të intereson, vetëm sepse duhet. Çdo faqe peshon dhe e shtyn për nesër.
• Zakoni i telefonit. Dora shkon vetë te ekrani në çdo pauzë, pa vendim.

Cila prej tyre të përshtatet ty? Përgjigjja ndryshon çfarë duhet të bësh.

Nëse problemi është lodhja

Lëvize leximin në një orë tjetër. Disa njerëz lexojnë më mirë në mëngjes, dhjetë minuta para se të nisin ditën, kur koka është ende e pastër. Të tjerë ia dalin në pushimin e drekës. Mbrëmja nuk është e shenjtë; ajo është thjesht koha ku kemi më pak forcë.

Provo edhe formën tjetër: nëse sytë janë të lodhur, dëgjo. Shumë libra tani kanë version audio, dhe Sofia ka edhe lexim me zë për shumë përmbledhje. Mund të dëgjosh duke gatuar, duke ecur ose duke pritur autobusin.

Nëse pritja është shumë e madhe

Hiq idenë e seancës së madhe. Në vend të një ore, merr pesë minuta. Pesë minuta janë të mjaftueshme për dy faqe, dhe dy faqe në ditë janë rreth një libër të hollë në dy muaj. Nuk tingëllon spektakolare, por është ndryshimi mes një libri të lexuar dhe asnjë.

Ndihmon të kesh libër kudo: një në çantë, një në komodinë, një në telefon. Kur të vijë një pauzë e papritur, ke gjithçka të gatshme dhe nuk duhet të vendosësh asgjë.

Nëse libri nuk të pëlqen

Ndalu. Vërtet. Nuk ke detyrim ta mbarosh çdo libër që fillon. Një libër që e lë pas dy kapitujsh nuk është dështim; është një shenjë për shijen tënde. Merr një tjetër, më të shkurtër, më afër asaj që të intereson sot.

Nëse nuk di nga të fillosh, përmbledhja e një libri mund të të tregojë shpejt nëse ideja të tërheq. Dhe nëse të tërheq, ke arsye për ta marrë librin e plotë.

Nëse është telefoni

Ky është rasti më i zakonshëm dhe më i lehtë për t'u zgjidhur, sepse nuk kërkon kohë shtesë; kërkon zëvendësim. Gjej dy a tri çaste që tashmë i kalon me telefon pa dëshirë të madhe: para gjumit, në radhë, në autobus. Në ato çaste, hapi i parë është të mos e kesh telefonin në dorë. Lëre në dhomë tjetër kur shkon të flesh; vër librin në vend të tij.

Nuk po të them të heqësh dorë nga telefoni. Thjesht ndaj një copë të vogël prej tij për diçka që e zgjedh vetë.

Një bilanc i sinqertë

Merr një ditë të zakonshme dhe shkruaj ku shkoi koha. Jo për t'u ndëshkuar, por për të parë. Shumica e njerëzve gjejnë tri a katër çaste prej dhjetë minutash që nuk i kishin vënë re: një pritje te mjeku, një rrugë me autobus, një gjysmë ore pas darke që kalon vetëm.

Tani imagjino Drinin, që mendonte se nuk kishte kohë. Pas një jave shënimesh, gjeti dy çaste: dhjetë minuta në autobus, dhjetë para gjumit. Njëzet minuta në ditë. Nuk i hoqi asgjë jetës së tij, vetëm i dha formë tjetër. Në muajin e parë lexoi një libër të vogël, dhe për herë të parë pas vitesh tha: „E mbarova.“

Çfarë të bësh kur dita del keq

Do të ketë ditë kur asgjë nga këto nuk funksionon: fëmija është i sëmurë, puna zgjat deri vonë, koka është bosh. Mos e quaj dështim. Lexo një faqe, ose dëgjo dy minuta, dhe mbylle ditën. Ajo që ka rëndësi është të mos e prishësh vazhdimësinë me një rregull të ashpër si „ose një kapitull, ose asgjë“. Rregulli i ashpër është ai që e vret zakonin më shpejt se çdo lodhje.

Edhe një gjë: mos e krahaso veten me ata që lexojnë pesëdhjetë libra në vit. Ritmi i tyre nuk është masa jote. Masa jote është nëse sot ke bërë pak më shumë se dje.

Fillo me aq sa mundesh të mbash

Mos bëj plan për një vit. Bëj plan për këtë javë. Zgjidh një libër që të intereson, një çast të caktuar në ditë dhe një sasi të vogël, aq e vogël sa të duket pothuaj qesharake. Nëse e mban shtatë ditë, shto pak. Nëse jo, zvogëloje edhe më shumë.

Kur lexon çdo ditë, edhe pak, ndodh diçka e papritur: fillon të mendosh për librin kur nuk e ke në dorë. Fillon ta presësh çastin e leximit. Dhe atëherë fjalia „nuk kam kohë“ zë të tingëllojë ndryshe, sepse tashmë e di se ku është koha.