Pas çdo page, paratë mbarojnë para muajit: si e thyen rrethin hap pas hapi

Dita njëzet e dy e muajit. Në llogari kanë mbetur pak para dhe pagesa e radhës vjen pas tetë ditësh. Mira i numëron ato që ka për të blerë, zgjedh me kujdes çfarë të mos blejë, dhe e di nga përvoja se muaji tjetër do të nisë njëlloj. Nëse kjo të duket e njohur, nuk je ti i vetmi. Ky model është shumë i zakonshëm dhe lajmi i mirë është se shpesh ka zgjidhje që nuk kërkojnë një rrogë më të madhe.

Më poshtë ke një rrugë me pak hapa, ku secili të çon te tjetri. Nuk ka fjalë magjike; ka shifra të ndershme, pak rregull dhe durim.

Para se të nisësh: ku qëndron problemi

Ka dy situata që duken njësoj nga jashtë, por kërkojnë zgjidhje të ndryshme. Në të parën, paga mjafton për gjërat bazë, por parat shpërndahen pa u parë. Në të dytën, paga nuk mjafton as për qiranë, ushqimin dhe faturat. Këshillat e mëposhtme ndihmojnë shumë në të parën. Në të dytën, puna e vërtetë është te të ardhurat ose te shpenzimet e mëdha, dhe teknikat e vogla vetëm sa e lehtësojnë.

Nëse nuk e di në cilën je, hapi i parë ta tregon.

Hapi i parë: një muaj shënime pa gjykim

Për një muaj shkruaj çdo shpenzim, edhe kafenë prej dyqind lekësh. Mos u përpiq ende të ndryshosh asgjë; vetëm vëzhgo. Në fund ndaji shpenzimet në tri grupe:

• Të pashmangshme: qiraja ose këstet e shtëpisë, ushqimi bazë, faturat, transporti.
• Të ndryshueshme: veshje, dalje, dhurata, gjëra për shtëpinë.
• Të vogla që ikin pa u parë: abonime të harruara, blerje të shpejta, dërgesa ushqimi.

Grupi i tretë zakonisht të habit. Jo sepse është i madh, por sepse nuk e kishe parë asnjëherë të plotë.

Hapi i dytë: gjej shpenzimet që vijnë një herë në vit

Shumë njerëz e dinë se ç'kanë për të paguar çdo muaj, por i zënë në befasi shpenzimet e rralla: sigurimi i makinës, rinovimi i dokumenteve, fillimi i shkollës, një dhuratë dasme, riparimi i bojlerit. Për një buxhet realist, shkruaji të gjitha një herë dhe ndaji me dymbëdhjetë. Nëse gjithsej janë 120 mijë lekë në vit, kjo bën 10 mijë në muaj, që duhen lënë mënjanë në një llogari të ndarë. Kështu një faturë e madhe nuk të befason më.

Numrat këtu janë shembull, por logjika vlen për çdo shumë.

Hapi i tretë: paguaj veten ditën e parë

Kursimi nuk merret nga ajo që mbetet; merret menjëherë pasi të vijnë paratë. Vendos një transferim automatik në ditën e pagës, edhe me një shumë shumë të vogël, të themi dy mijë lekë. Shuma nuk është e rëndësishme në fillim. Rëndësi ka rutina, sepse çdo muaj që ruan një zakon e bën më të lehtë rritjen e shumës.

Nëse paratë mbeten në llogarinë kryesore, do të duken të lira dhe do të shpenzohen. Mbaji në një llogari tjetër, që nuk e ke para syve.

Hapi i katërt: një jastëk i vogël, pastaj një i madh

Një fond emergjence nuk fillon me synime të frikshme. Fillo me një shumë që mbulon një defekt të vogël ose një vizitë te mjeku jashtë planit. Pastaj synimi bëhen shpenzimet e pashmangshme të një muaji, jo të ardhurat. Kur ta kesh, një pagesë e vonuar ose një defekt i papritur nuk e rrëzon më gjithë muajin.

Hapi i pestë: lidhi faturat me ditën e pagës

Shumë buxhete prishen sepse faturat dhe paga nuk takohen në kohë. Shkruaj datat kur paguan çdo gjë dhe shiko nëse mund të kërkosh data të ndryshme për disa prej tyre. Nëse paga të vjen më 5 dhe qiraja është më 1, ke një hendek çdo muaj. Ndonjëherë një telefonatë e vetme te ofruesi e zgjidh këtë.

Qëllimi që e ndryshon gjithçka: të jetosh me paratë e muajit që shkoi

Qëllimi që e lehtëson gjithçka është të arrish një ditë kur po shpenzon paratë e muajit të kaluar, jo të këtij. Kur të ndodhë kjo, paga e re nuk shkon më për të mbuluar vrimën e muajit të shkuar. Është thjesht një gjë e re që vjen në një llogari të qetë.

Rruga deri aty është e ngadaltë dhe, në muajt e parë, mund të të duket e padrejtë. Mos e quaj dështim çdo muaj të keq. Një buxhet është mjet, jo provim.

Kur borxhi është pjesë e historisë

Nëse ke edhe borxhe, mbaj dy rregulla. Paguaj gjithmonë minimumin e secilit, që të mos shtohen gjobat. Pastaj çdo shumë shtesë shkon te borxhi me kamatën më të lartë, derisa ta mbyllësh, dhe pastaj te tjetri. Mos merr një borxh të ri për të mbuluar një të vjetër pa i llogaritur kostot e tij të plota.

Një plan për muajin e parë

Nëse nuk di si ta nisësh, ja një plan i thjeshtë për katër javët e para:

1. Javën e parë shënon çdo shpenzim, pa asnjë ndryshim.
2. Javën e dytë i ndan shpenzimet në tri grupet dhe gjen shpenzimet vjetore.
3. Javën e tretë hap llogarinë e veçantë dhe vendos transferimin automatik, sado të vogël.
4. Javën e katërt shikon datat e faturave dhe i kontakton ofruesit që mund ta ndryshojnë ditën e pagesës.

Pas një muaji nuk do të jesh i pasur, por do ta njohësh vendin ku ke qenë. Dhe kjo është ajo që të duhet më parë.

Çfarë mësohet përtej shifrave

Paratë kanë lidhje me emocionet më shumë se sa duket. Disa njerëz shpenzojnë kur janë të lodhur, të tjerë kur ndihen të vegjël përballë shokëve. Kur e kupton kur shpenzon, shpesh e kupton edhe pse. Sofia ka përmbledhje librash për financat personale që e trajtojnë pikërisht këtë anë psikologjike, dhe mund të jenë një mënyrë e shpejtë për të nisur përpara se të futesh në libra të plotë.