Tetë libra klasikë për çdo gjë që do të ndryshosh te vetja

Pak njerëz marrin një libër zhvillimi personal sepse u pëlqen zhanri. Më shpesh e marrin sepse diçka brenda tyre nuk i lë të qetë: frika para një vendimi, një zakon që e kanë premtuar njëqind herë se do ta lënë, paratë që mbarojnë para fundit të muajit. Prandaj kjo listë nuk ndjek famën e autorëve. Ndjek një pyetje të vetme: çfarë po të pengon tani?

Tetë librat më poshtë janë të vjetër e të provuar. Disa u shkruan para dhjetëvjeçarësh, një ese para më shumë se një shekulli, letrat e një filozofi para gati dy mijë vjetësh. Kur një libër mbijeton kaq gjatë, zakonisht ka diçka të vërtetë brenda.

Kur frika të mban pas

Në Feel the Fear and Do It Anyway, Susan Jeffers nis me një mendim që në fillim të zhgënjen: frika nuk zhduket kurrë krejt. Kushdo që provon diçka të re e ndjen. Dallimi është se disa veprojnë edhe kur kanë frikë, kurse të tjerët presin që ajo të shkojë vetë para se të nisin. Libri të ndihmon ta pranosh frikën si shoqëruese dhe të vësh re se pas çdo hapi të vështirë je pak më i fortë se më parë. Është i drejtpërdrejtë, pa shumë filozofi, dhe pikërisht kjo e bën të dobishëm.

Një zë tjetër për të njëjtën çështje është Ralph Waldo Emerson me esenë Self-Reliance. Ai pyet pse e ndjekim turmën kur kemi mendimin tonë. Lexohet për një mbrëmje, por do të ndalosh më shumë se një herë për të rilexuar një fjali. Merre kur po vendos për një rrugë që të tjerët nuk e kuptojnë dhe ke nevojë të dëgjosh një zë që të thotë se mendimi yt ka peshë.

Kur e di çfarë duhet bërë, por nuk e nis

Steven Pressfield te The War of Art i jep emër asaj që të ngadalëson: Rezistenca. Është tërheqja e brendshme që të çon të rregullosh tavolinën, të shohësh telefonin ose të thuash „nesër“ pikërisht kur ke ulur të shkruash, të vizatosh apo të nisësh biznesin tënd. Libri është i shkurtër dhe pak i ashpër. Ideja e tij: profesionisti paraqitet çdo ditë, edhe kur nuk ka frymëzim. Nuk është vetëm për artistët; kushdo që ka një punë të rëndësishme të shtyrë prej muajsh do ta gjejë veten në të.

Kur mendja nuk të lë të qetë

Letrat e Senekës te Letters from a Stoic iu drejtohen një miku të quajtur Lucilius dhe lexohen si biseda të shkurtra. Flasin për kohën që e humbim, për humbjet dhe për frikën nga gjëra që ende s'kanë ndodhur. Çdo letër mbahet te një mendim i vetëm, ndaj mund të lexosh një në ditë dhe të rrish me të gjatë gjithë ditës.

Nëse të duhet diçka më konkrete për shqetësimet e përditshme, How to Stop Worrying and Start Living i Dale Carnegie-t është plot me rregulla të vogla: jeto brenda ditës së sotme, pyet veten çfarë është më e keqja që mund të ndodhë dhe përgatitu për të, pastaj lëre. Shembujt janë nga një kohë tjetër, por mënyra se si e ndan brengën në copa të vogla ende funksionon.

Kur biseda me të tjerët ndizet shpejt

Marshall Rosenberg te Nonviolent Communication propozon katër hapa: thuaj çfarë ke vënë re pa e gjykuar, çfarë ndjen, çfarë të duhet dhe çfarë kërkon konkretisht. Në fillim tingëllon e ngurtë, si të flisje sipas një formulari. Pas disa përpjekjesh e kupton se shumica e grindjeve nisin kur përzien faktin me gjykimin. Në vend që t'i thuash një shoku „ti gjithmonë vonohesh“, thua „kam pritur njëzet minuta dhe u ndjeva i pavlerësuar; më duhet të di nëse do të vonohesh“. E dyta hap një bisedë, e para e mbyll.

Kur paratë të shqetësojnë

George Clason te The Richest Man in Babylon përdor shëmbëlltyra të vendosura në Babiloninë e lashtë. Mësimet janë të pakta dhe të thjeshta: mbaj për vete një pjesë të çdo të ardhure, mos i shpenzo të gjitha sa t'i marrësh, dhe investoji që të të sjellin fitim. Nuk të mëson si të investosh sot, por të mëson bazat e disiplinës me paratë. Lexohet shpejt, pothuajse si përrallë, dhe mbetet në mendje.

Kur humb kuptimin e gjërave

Viktor Frankl ishte psikiatër dhe mbijetoi në kampet naziste të përqendrimit. Man's Search for Meaning ka dy pjesë: e para tregon përvojën e tij, e dyta shpjegon logoterapinë, pikëpamjen se njeriu mund të durojë shumë nëse ka një arsye për të jetuar. Nuk është libër për ngushëllim të lehtë. Është për ditët kur pyet veten pse po e bën gjithë këtë, dhe të kujton se kuptimi nuk gjendet duke e kërkuar drejt e, por duke u marrë me diçka që ia vlen.

Pse klasikët, dhe jo të rejat

Librat e rinj zakonisht marrin një ide të vjetër dhe e veshin me shembuj të ditës. Klasikët e thonë idenë në formën e saj të parë, dhe ndonjëherë është më e qartë atje. Nuk duhet t'i lexosh të gjithë nga fillimi në fund. Një kapitull, një letër apo një shëmbëlltyrë mjafton për të parë nëse flet për ty.

Si të lexosh që diçka të ndryshojë vërtet

Një libër i mirë nuk të ndryshon vetvetiu. Të ndryshon ajo që bën me të.

• Zgjidh një libër, jo tetë. Merre atë që i përgjigjet pyetjes së sotme, jo atë që duket më mirë në raft.
• Shkruaj një veprim të vogël. Pas çdo kapitulli, mbaj një gjë që do ta provosh këtë javë, dhe bëje.
• Rishiko pjesët që të prekën. Rilexo shënimet pas dy javësh. Ato që ende të duken të vërteta janë ato që ia vlejnë.

Në Sofia mund të lexosh përmbledhjen e një libri në shqip, dhe kapitulli i parë është falas. Është një mënyrë e mirë për të parë nëse libri flet për problemin tënd para se t'i kushtosh disa ditë.

Nëse ke vetëm një mbrëmje, nis nga pyetja, jo nga lista. Gjej çfarë të pengon më shumë këtë muaj dhe merr librin që i përgjigjet atij.